Phân biệt các loại sơn nhà trên thị trường và cách chọn giữa sơn bóng, sơn mịn

Bước vào một cửa hàng sơn, gia chủ thường đối diện với hàng chục lựa chọn: sơn bóng, sơn mờ, sơn mịn, sơn chống thấm, sơn kháng khuẩn, sơn chịu nhiệt, mỗi loại đi kèm một bảng giá khác nhau. Phần lớn người mua chọn theo cảm tính hoặc theo tư vấn của người bán, mà không hiểu rõ sự khác biệt thực sự giữa các loại sơn. Việc chọn sai loại sơn ảnh hưởng đến nhiều hơn thẩm mỹ. Sơn không phù hợp với điều kiện sử dụng có thể bong tróc sớm, khó lau chùi hoặc không phát huy được công năng như chống ẩm, chống bám bẩn mà gia chủ thực sự cần. Bài viết dưới đây, Kiến trúc 3TA sẽ giúp bạn phân biệt các loại sơn nhà phổ biến trên thị trường, cách chọn giữa sơn bóng và sơn mịn, cùng quy trình sơn bả đúng kỹ thuật.

Các loại sơn nhà phổ biến trên thị trường

Sơn nhà có thể được phân loại theo hai cách chính: theo độ bóng của bề mặt sau khi khô, và theo thành phần cùng công năng đặc biệt của sơn.

Phân loại sơn theo độ bóng

Sơn bóng tạo bề mặt phản chiếu ánh sáng rõ rệt, dễ lau chùi và chịu được va chạm nhẹ tốt hơn các loại sơn khác. Loại sơn này thường được dùng cho khung cửa, lan can, hoặc những bề mặt cần vệ sinh thường xuyên.

Sơn mờ hoàn toàn không phản chiếu ánh sáng, giúp che khuất khuyết điểm nhỏ trên bề mặt tường như vết trát không đều hoặc vết nứt chân chim nhỏ. Tuy nhiên, sơn mờ khó lau chùi hơn và dễ bám bẩn vĩnh viễn nếu vết bẩn thấm sâu vào lớp sơn.

Sơn mịn, đôi khi gọi là sơn bán bóng hoặc sơn satin tùy thương hiệu, nằm giữa hai loại trên: có độ phản chiếu nhẹ, dễ lau chùi hơn sơn mờ nhưng vẫn che được một phần khuyết điểm bề mặt tốt hơn sơn bóng hoàn toàn. Đây là lựa chọn phổ biến nhất cho tường nội thất trong nhà ở dân dụng. Ngoài độ bóng, thành phần và công năng của sơn cũng là yếu tố cần phân biệt rõ trước khi mua.

Phân loại sơn theo thành phần và công năng

Sơn nước gốc nhựa acrylic là loại phổ biến nhất hiện nay, có độ bền tốt, khô nhanh và ít mùi hơn sơn gốc dầu. Sơn gốc dầu bền hơn với va đập và ẩm ướt, nhưng có mùi nồng, khô chậm và ngày càng ít được sử dụng cho nội thất nhà ở.

Sơn chống thấm chứa các thành phần đặc biệt giúp ngăn nước xâm nhập, thường dùng cho tường ngoài trời, sân thượng hoặc khu vực ẩm ướt như nhà vệ sinh. Sơn kháng khuẩn, kháng nấm mốc phù hợp với khu vực bếp, phòng tắm hoặc những vùng khí hậu có độ ẩm cao quanh năm.

Với những phân loại này đã rõ, câu hỏi thực tế tiếp theo là nên chọn sơn bóng hay sơn mịn cho từng khu vực trong nhà.

Nên chọn sơn bóng hay sơn mịn

Với tường phòng khách, phòng ngủ và những khu vực ít va chạm trực tiếp, sơn mịn thường là lựa chọn cân bằng tốt giữa thẩm mỹ và khả năng vệ sinh. Bề mặt sơn mịn đủ dễ lau chùi cho sinh hoạt hằng ngày, đồng thời không tạo cảm giác quá phản chiếu ánh sáng như sơn bóng.

Với khung cửa, lan can cầu thang, tường bếp hoặc những vị trí thường xuyên chạm tay, sơn bóng phát huy ưu điểm về độ bền và khả năng chống bám bẩn tốt hơn. Bề mặt bóng cũng giúp làm nổi bật các chi tiết trang trí như phào chỉ hoặc hoa văn.

Tường trần và những khu vực có nhiều khuyết điểm bề mặt nên dùng sơn mờ hoặc sơn mịn để che bớt các vết không đều, vì bề mặt bóng thường làm lộ rõ mọi khiếm khuyết dưới ánh sáng chiếu xiên. Sau khi đã chọn được loại sơn phù hợp, chất lượng lớp sơn còn phụ thuộc rất nhiều vào quy trình sơn bả được thực hiện đúng cách.

Quy trình sơn bả đúng kỹ thuật

Trước khi sơn, bề mặt tường cần được xử lý bằng cách vệ sinh sạch bụi, trám vá các vết nứt nhỏ và chờ tường khô hoàn toàn, thường sau ít nhất hai tuần kể từ khi trát để tường ổn định độ ẩm. Bả matit được thi công thành một đến hai lớp mỏng để làm phẳng bề mặt, sau đó xả nhám để loại bỏ các gợn thừa. Lớp bả quá dày dễ bị nứt hoặc bong tróc sau một thời gian sử dụng, trong khi bả quá mỏng không đủ che khuyết điểm của lớp trát bên dưới.

Sơn lót được phủ trước để tăng độ bám dính và ngăn kiềm hóa từ tường thấm ngược lên lớp sơn phủ, đặc biệt quan trọng với tường mới xây còn nhiều độ ẩm và tính kiềm cao. Bỏ qua lớp sơn lót là nguyên nhân phổ biến khiến sơn phủ nhanh xuống màu hoặc bong tróc sớm.

Cuối cùng, sơn phủ được thi công thành hai lớp, mỗi lớp cách nhau đủ thời gian khô theo khuyến nghị của nhà sản xuất, thường từ hai đến bốn giờ tùy điều kiện thời tiết. Với quy trình đúng kỹ thuật đã rõ, phần tiếp theo chỉ ra những sai lầm khiến chất lượng sơn không đạt như mong đợi dù đã chọn đúng loại sơn.

Cách chọn sơn phù hợp với từng không gian

Phòng khách và phòng ngủ nên ưu tiên sơn mịn với gam màu trung tính, vừa dễ phối hợp nội thất vừa đủ bền cho sinh hoạt hằng ngày. Bếp và nhà vệ sinh cần sơn có khả năng chống ẩm, kháng khuẩn, kết hợp với bề mặt bóng hoặc mịn để dễ lau chùi dầu mỡ và hơi nước.

Tường ngoài trời bắt buộc phải dùng sơn chuyên dụng cho ngoại thất, có khả năng chống tia UV và chịu được thay đổi nhiệt độ, độ ẩm liên tục. Sơn nội thất thông thường không có những đặc tính này và sẽ nhanh xuống cấp nếu dùng ngoài trời.

Với những gia đình có trẻ nhỏ hoặc người có làn da nhạy cảm, nên ưu tiên sơn có chứng nhận ít phát thải hợp chất hữu cơ bay hơi, đặc biệt trong phòng ngủ và không gian sinh hoạt chung. Chọn đúng loại sơn cho từng khu vực chỉ là một nửa câu chuyện; nửa còn lại nằm ở cách sơn được thi công.

Sơn đẹp bền lâu cần đúng loại và đúng quy trình

Sơn nhà đúng chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng chi phí hoàn thiện, nhưng lại là bề mặt tiếp xúc trực tiếp và thường xuyên nhất với gia đình mỗi ngày. Một lựa chọn sơn phù hợp giúp không gian bền đẹp trong nhiều năm, trong khi chọn sai loại hoặc thi công ẩu có thể khiến tường xuống cấp chỉ sau vài mùa mưa nắng.

Gia chủ nên xác định rõ nhu cầu của từng khu vực trước khi chọn sơn, rồi mới quan tâm đến màu sắc và thương hiệu. Khi phân loại sơn phù hợp được kết hợp với quy trình sơn bả đúng kỹ thuật, bức tường mới thực sự đạt được cả vẻ đẹp lẫn độ bền như mong đợi.