Nhiều ngôi nhà chỉ mới bàn giao vài tháng đã xuất hiện những đường nứt nhỏ li ti, chạy dọc theo mép cửa, góc tường hoặc dọc theo đường tiếp giáp giữa tường gạch và cột bê tông. Loại vết nứt này thường được gọi là nứt chân chim, không ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực nhưng lại khiến gia chủ lo lắng và làm giảm giá trị thẩm mỹ của công trình. Phần lớn nứt chân chim đến từ một chi tiết rất nhỏ thường bị bỏ qua: lưới mắt cáo tại các vị trí tiếp giáp vật liệu khác nhau. Đây là chi tiết rẻ, dễ thi công, nhưng lại quyết định phần lớn khả năng chống nứt của lớp hoàn thiện tường.
Bài viết dưới đây của Kiến trúc 3TA sẽ giải thích nguyên nhân gây nứt chân chim và trình bày kỹ thuật đóng lưới mắt cáo đúng cách để hạn chế tình trạng này.
Vì sao tường nhà mới xây hay bị nứt chân chim
Tường gạch và kết cấu bê tông cốt thép có hệ số giãn nở nhiệt và độ co ngót khác nhau. Khi nhiệt độ thay đổi hoặc bê tông tiếp tục co ngót sau khi đổ, hai loại vật liệu này không di chuyển cùng một tốc độ, tạo ra ứng suất tập trung tại đường tiếp giáp giữa chúng.
Lớp vữa trát mỏng phủ bên ngoài không đủ khả năng chịu ứng suất này nếu không có gì gia cường, nên vết nứt thường xuất hiện đúng tại vị trí tiếp giáp: mép cột, mép dầm, quanh khung cửa hoặc những chỗ đường ống điện nước cắt ngang tường.
Nguyên nhân khác cũng gây nứt gồm trát tường quá dày trong một lớp, vữa trộn sai tỷ lệ cát và xi măng, hoặc tường chưa được tưới ẩm đủ trước khi trát khiến nước trong vữa bị hút quá nhanh vào gạch. Tuy nhiên, ngay cả khi những yếu tố này được kiểm soát tốt, tường vẫn có thể nứt nếu thiếu lớp gia cường tại các vị trí tiếp giáp vật liệu. Đây là lý do lưới mắt cáo trở thành một chi tiết quan trọng cần hiểu rõ trước khi trát tường.
Vì sao cần đóng lưới mắt cáo đúng kỹ thuật
Lưới mắt cáo là tấm lưới kim loại hoặc sợi thủy tinh có các mắt lưới nhỏ, được ghim hoặc dán lên bề mặt tường tại vị trí tiếp giáp trước khi trát. Lưới đóng vai trò phân tán ứng suất co giãn đều ra một diện tích rộng hơn, không để ứng suất tập trung tại một đường nứt duy nhất.
Vị trí cần đóng lưới mắt cáo
Vị trí bắt buộc phải đóng lưới là toàn bộ đường tiếp giáp giữa tường gạch và cột, dầm bê tông, thường kéo dài mỗi bên khoảng 15 đến 20 centimet tính từ đường tiếp giáp. Khung cửa đi, cửa sổ cũng cần được đóng lưới quanh bốn cạnh, vì đây là vị trí tường bị cắt gián đoạn và dễ tập trung ứng suất.
Những đường rãnh chôn ống điện, ống nước cắt ngang tường cũng cần được đóng lưới sau khi trát vữa lấp rãnh, vì phần vữa lấp này có độ dày và thành phần khác với vữa trát xung quanh, dễ tạo ra vết nứt dọc theo đường ống nếu không có lưới gia cường. Xác định đúng vị trí mới chỉ là bước đầu; cách đóng lưới cũng cần thực hiện đúng kỹ thuật mới phát huy được hiệu quả.
Cách đóng lưới mắt cáo đúng kỹ thuật
Lưới cần được căng phẳng và bám sát bề mặt tường, không để chùng hoặc phồng lên tại bất kỳ điểm nào, vì lưới bị chùng sẽ không phát huy tác dụng phân tán ứng suất. Các mép lưới liền kề nên chồng lên nhau khoảng 5 đến 10 centimet để tránh tạo ra khe hở giữa hai tấm lưới.
Lưới cần được cố định chắc chắn bằng đinh, ghim hoặc lớp vữa lót trước khi trát lớp hoàn thiện phía trên, đảm bảo lưới nằm giữa lớp vữa chứ không lộ ra hoặc dịch chuyển trong quá trình thi công. Với vị trí và kỹ thuật đóng lưới đã rõ, bước tiếp theo cần chú ý là cách trát tường phẳng trên toàn bộ bề mặt.
Cách trát tường phẳng để hạn chế nứt
Tường cần được tưới ẩm đều trước khi trát, đặc biệt trong thời tiết nóng, để tránh gạch hút nước quá nhanh khỏi vữa khiến vữa khô cứng bất thường và mất liên kết với bề mặt gạch. Lớp trát nên chia thành nhiều lớp mỏng thay vì trát một lớp dày, vì mỗi lớp mỏng co ngót đều hơn và ít gây nứt hơn một lớp dày co ngót không đồng đều. Với tường có chiều cao lớn hoặc diện tích rộng, việc tạo các đường ron giả hoặc khe co giãn ở vị trí phù hợp cũng giúp kiểm soát hướng nứt nếu có.
Sau khi trát, tường cần được bảo dưỡng bằng cách giữ ẩm trong vài ngày đầu, tương tự như bảo dưỡng bê tông, để lớp vữa không bị khô quá nhanh dưới nắng hoặc gió. Đóng lưới và trát đúng kỹ thuật vẫn có thể thất bại nếu mắc phải một số sai lầm phổ biến trong thi công thực tế.
Những sai lầm thường gặp khi đóng lưới và trát tường
Sai lầm phổ biến nhất là bỏ qua hoàn toàn bước đóng lưới tại các vị trí tiếp giáp, vì đây là công đoạn tốn thêm thời gian và vật liệu mà không hiện diện rõ ràng trên bề mặt hoàn thiện. Một lỗi khác là đóng lưới nhưng phạm vi quá hẹp, chỉ vài centimet mỗi bên, không đủ để phân tán ứng suất ra vùng đủ rộng. Lưới bị chùng hoặc không được cố định chắc chắn trước khi trát cũng khiến hiệu quả gia cường gần như không còn.
Trong khi đó, trát tường quá dày trong một lần, đặc biệt để che lấp bề mặt gồ ghề của phần thô, là nguyên nhân phổ biến khác gây nứt trên diện rộng, vượt ra ngoài các vị trí tiếp giáp vật liệu.
Cuối cùng, bỏ qua bước bảo dưỡng sau khi trát, để tường khô quá nhanh dưới nắng gắt, cũng làm tăng nguy cơ nứt dù đã đóng lưới đúng vị trí. Nhận diện được các sai lầm này, chủ nhà có thể kiểm tra kỹ trước khi cho phép trát tường.
Cách chủ nhà kiểm tra khi nghiệm thu
Thời điểm duy nhất để kiểm tra lưới mắt cáo là trước khi trát, khi lưới còn lộ ra trên bề mặt tường. Chủ nhà nên yêu cầu xem lại toàn bộ vị trí đã đóng lưới, đối chiếu với những chỗ tiếp giáp vật liệu và khung cửa, trước khi cho phép trát lớp hoàn thiện.
Sau khi trát, việc kiểm tra chỉ có thể dựa vào kết quả cuối cùng sau vài tuần đến vài tháng sử dụng. Nếu vết nứt vẫn xuất hiện đúng tại các vị trí tiếp giáp dù đã đóng lưới, cần xem lại kỹ thuật thi công trước khi kết luận rằng lưới mắt cáo không hiệu quả, vì nguyên nhân có thể nằm ở việc lưới bị chùng hoặc phạm vi che phủ quá hẹp.
Với những công trình có diện tích tường lớn hoặc nhiều vị trí tiếp giáp phức tạp, việc chụp ảnh toàn bộ quá trình đóng lưới trước khi trát cũng là cách lưu bằng chứng hữu ích nếu sau này cần đối chiếu với đơn vị thi công. Một chi tiết nhỏ như lưới mắt cáo lại quyết định phần lớn độ bền của lớp hoàn thiện.
Tường phẳng đẹp bắt đầu từ một lớp lưới không ai nhìn thấy
Tường mới xây bị nứt chân chim là loại lỗi khiến nhiều gia chủ hoang mang vì xuất hiện ngay cả khi kết cấu công trình hoàn toàn an toàn. Phần lớn những vết nứt này có thể phòng tránh bằng một chi tiết đơn giản: đóng lưới mắt cáo đúng vị trí và đúng kỹ thuật trước khi trát. Chủ nhà có thể yêu cầu và kiểm tra bước này ngay trong quá trình thi công, mà không cần chuyên môn sâu về vật liệu xây dựng.
Khi lưới mắt cáo được đóng đúng cách tại từng vị trí tiếp giáp, bề mặt tường mới có cơ hội giữ được sự phẳng mịn lâu dài, không phải sửa chữa lại sau vài tháng sử dụng.
Không gian bạn hình dung, xứng đáng bắt đầu bằng một bản vẽ thật
Trước khi là một công trình, mỗi dự án của 3TA đều bắt đầu từ một cuộc trò chuyện về cách bạn muốn sống. Để lại thông tin, kiến trúc sư sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ, không ràng buộc.