Một biệt thự 130m² tại Thạch Thất đứng trước bài toán hiếm gặp, vừa cần vẻ bề thế của kiến trúc tân cổ điển, vừa phải giữ lại một nhà thờ họ bằng gỗ truyền thống bên cạnh làm nơi thờ cúng tổ tiên. Bởi KTS. Nguyễn Thắng, Kiến trúc 3TA.
Bài toán của một biệt thự 130m² tại Thạch Thất, giữ nếp nhà xưa trong một công trình hiện đại
Thạch Thất là vùng đất có truyền thống mộc lâu đời, nơi những công trình gỗ chạm khắc tinh xảo từng là niềm tự hào của nhiều thế hệ thợ thủ công. Khi anh chị Dũng Hằng tìm đến 3TA, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là xây một biệt thự mới, mà là làm sao để công trình mang dáng vóc bề thế của kiến trúc tân cổ điển, đồng thời vẫn giữ được một nhà thờ họ bằng gỗ bên cạnh, nơi gia đình duy trì nếp thờ cúng tổ tiên đã gắn bó qua nhiều đời.
Đây là bài toán không dễ dung hòa, hai ngôn ngữ kiến trúc khác biệt, một bên là sự chỉn chu của thức cột, phào chỉ và đá marble, một bên là chất mộc mạc của gỗ tự nhiên và những đường chạm khắc thủ công mang đậm bản sắc làng nghề. KTS. Nguyễn Thắng chọn cách để hai công trình đứng cạnh nhau như hai chương của cùng một câu chuyện, thay vì cố gắng pha trộn chúng thành một phong cách lai căng.
Mặt tiền tân cổ điển với cột đá marble và ban công sắt uốn
Khối nhà chính được thiết kế ba tầng theo phong cách tân cổ điển Pháp, tường sơn tông trắng kem chủ đạo, mái ngói đỏ đổ dốc nhiều lớp tạo nhịp điệu cho tổng thể khi nhìn từ xa. Hệ cột vuông ốp đá marble xám vân mây được đặt tại các vị trí trọng tâm như sảnh vào và ban công, vừa tạo điểm nhấn vật liệu, vừa nâng đỡ mái hiên vươn rộng che nắng mưa cho lối đi.
Ban công tầng hai sử dụng lan can sắt uốn họa tiết vòm cong kiểu Gothic, kết hợp mái che kính cong với khung sắt chạm khắc hoa văn, một chi tiết vừa mang tính trang trí, vừa đảm bảo công năng che chắn cho không gian bên trong. Toàn bộ hệ thống đèn hắt được giấu dọc theo diềm mái, khi lên đèn buổi tối tạo thành những đường sáng vàng ấm chạy viền quanh công trình, làm nổi bật hình khối kiến trúc mà không cần chiếu sáng trực diện gắt gao.
Nhà thờ họ bằng gỗ bên cạnh, nơi lưu giữ hồn cốt làng nghề
Ngay sát khối nhà chính là một nhà thờ họ dựng bằng gỗ truyền thống, với hệ cửa bức bàn chạm khắc rồng tinh xảo, mái ngói mũi hài cong nhẹ, hệ kèo và xà gỗ để mộc giữ nguyên màu nâu trầm tự nhiên. Từng chi tiết chạm khắc trên cánh cửa, từ họa tiết rồng cuộn đến hoa văn mây lửa, đều được thực hiện thủ công theo đúng kỹ thuật mộc truyền thống của vùng, thể hiện sự tôn trọng với tay nghề địa phương thay vì thay thế bằng vật liệu công nghiệp cho nhanh gọn.
Không gian này được đặt tách biệt khỏi khối nhà chính nhưng vẫn nằm trong cùng một khuôn viên, đủ gần để thuận tiện cho việc hương khói hàng ngày, đủ riêng để giữ được sự trang nghiêm cần có của một nơi thờ tự. Ánh đèn vàng ấm hắt từ bên trong khung cửa gỗ vào buổi tối tạo cảm giác ấm cúng, khác hẳn tông sáng lạnh thường thấy ở phần kiến trúc hiện đại phía trước.
Sân vườn và ánh sáng giữ nhịp sống cho toàn bộ khuôn viên
Bao quanh cả hai khối công trình là hệ thống sân vườn với cây cau, cây chuối cảnh và các bụi cây bụi thấp được cắt tỉa gọn gàng, tạo lớp đệm xanh giữa công trình và tường rào bao quanh. Vào buổi tối, ánh sáng từ các dải đèn hắt mái, đèn tường và đèn sân vườn cùng lên, biến toàn bộ khuôn viên thành một khối kiến trúc phát sáng ấm áp giữa khu dân cư xung quanh, vừa đảm bảo an ninh, vừa giữ được vẻ trang trọng cần có của một ngôi nhà lớn.
Điều mà một công trình vừa hiện đại vừa gìn giữ truyền thống cần làm được
Xây một biệt thự đẹp không khó, nhưng để một công trình mới đứng cạnh một nhà thờ họ bằng gỗ truyền thống mà không tạo cảm giác lệch pha, đòi hỏi sự tiết chế trong từng quyết định thiết kế. Với 130m² tại Thạch Thất, bản thiết kế không cố gắng hiện đại hóa mọi thứ, cũng không cố phục dựng nguyên trạng quá khứ, mà tìm ra điểm cân bằng để cả hai công trình cùng tồn tại, mỗi bên giữ đúng vai trò của mình trong đời sống của gia đình anh chị Dũng Hằng.