Trần dốc theo bậc thang khiến chiều cao gầm cầu thang giảm dần từ đầu đến cuối, và vì hầu hết nội thất đều sản xuất theo kích thước vuông vắn cố định, không ít gia đình đơn giản là bỏ trống khu vực này hoặc chất đồ tạm bợ vào đó. Đây lại chính là một trong những khoảng không gian có tiềm năng lớn nhất trong nhà, chỉ cần biết cách tính toán đúng theo hình dạng đặc thù của nó. Bài viết dưới đây, Kiến trúc 3TA sẽ trình bày bốn cách tận dụng gầm cầu thang phổ biến nhất, cùng hai yếu tố kỹ thuật quyết định việc khu vực này trở thành điểm nhấn hay tiếp tục là nơi chứa đồ lộn xộn.
Bốn cách tận dụng gầm cầu thang phổ biến nhất
Việc chọn phương án nào phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể của từng gia đình, và không nhất thiết phải chọn một phương án duy nhất cho toàn bộ chiều dài gầm cầu thang.
Tủ lưu trữ đóng kín
Đây là phương án phổ biến nhất, phù hợp với những gia đình cần thêm chỗ cất giữ đồ dùng theo mùa, dụng cụ vệ sinh hoặc vật dụng ít khi sử dụng. Tủ đóng theo yêu cầu, với các ngăn kéo có chiều cao giảm dần theo độ dốc trần, có thể tận dụng gần như toàn bộ thể tích của gầm cầu thang. Cánh tủ nên được thiết kế đồng bộ với vật liệu và màu sắc của cầu thang hoặc tường xung quanh, để khu vực lưu trữ không trở thành một khối lồi lõm gây chú ý không cần thiết.
Lỗi thường gặp nhất với phương án này là đóng tủ theo kích thước tiêu chuẩn có sẵn mà không đo đạc chiều cao thực tế tại từng điểm, dẫn đến tủ không vừa khít với độ dốc khi lắp đặt.
Kệ sách hoặc góc trưng bày mở
Với những gia đình yêu thích sách hoặc muốn trưng bày đồ vật cá nhân, kệ mở dọc theo hình dáng bậc thang có thể tạo ra một điểm nhấn thị giác thú vị ngay khi bước vào nhà. Hình dáng bậc thang tự nhiên tạo ra các ô kệ với độ cao khác nhau, phù hợp để sắp xếp sách, đồ trang trí hoặc chậu cây nhỏ theo nhiều kích thước.
Vì đây là không gian mở, bụi dễ bám lâu ngày trên các món đồ trưng bày nếu không vệ sinh định kỳ, và đây cũng là lý do nhiều gia đình sau một thời gian lại thấy khu vực này trông lộn xộn hơn là điểm nhấn.
Góc làm việc hoặc đọc sách nhỏ
Nếu phần gầm thang gần lối vào có chiều cao đủ lớn, có thể bố trí một bàn làm việc nhỏ hoặc góc đọc sách yên tĩnh, tận dụng khoảng không gian mà nhiều nhà phố đang thiếu. Vị trí này phù hợp với những công việc không đòi hỏi ngồi lâu hoặc cần nhiều thiết bị, như một góc soạn thư từ, trả lời email nhanh hoặc đọc sách buổi tối.
Sai lầm phổ biến ở đây là bỏ qua hoàn toàn yếu tố ánh sáng, vì vị trí dưới gầm thang thường không nhận được nhiều ánh sáng tự nhiên và cần được bổ sung đèn riêng ngay từ đầu, không đợi đến khi sử dụng mới nhận ra thiếu sáng.
Phòng vệ sinh hoặc kho kỹ thuật
Với những gầm cầu thang đủ chiều cao ở phần rộng nhất, có thể bố trí một phòng vệ sinh nhỏ phục vụ khách hoặc sinh hoạt tầng trệt, tiết kiệm đáng kể diện tích so với việc dành riêng một phòng cho mục đích này. Nếu không đủ chiều cao cho phòng vệ sinh, khu vực này cũng phù hợp để đặt tủ điện, bình nóng lạnh hoặc các thiết bị kỹ thuật khác.
Lỗi hay gặp nhất với phương án này là quên tính đến khả năng tiếp cận khi cần bảo trì, khiến việc sửa chữa tủ điện hay đường ống sau này trở nên khó khăn nếu không chừa cửa mở phù hợp ngay từ khi thi công. Dù chọn phương án nào trong bốn cách trên, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc rất nhiều vào hai yếu tố kỹ thuật cơ bản: chiều cao và ánh sáng.
Hai yếu tố kỹ thuật quyết định thành bại
Dù chọn tủ, kệ, góc làm việc hay phòng chức năng, hai yếu tố dưới đây đều cần được tính toán kỹ trước khi bắt tay vào thi công.
Chiều cao sử dụng thực tế
Cần đo chính xác chiều cao tại từng điểm dọc theo gầm cầu thang trước khi thiết kế, vì độ dốc khiến chiều cao thay đổi liên tục từ đầu đến cuối khu vực. Những vị trí có chiều cao thấp, thường dưới 60 centimet, chỉ phù hợp cho ngăn kéo thấp hoặc kho chứa đồ ít khi lấy ra. Những vị trí có chiều cao trên 90 centimet có thể bố trí kệ sách, tủ đứng hoặc thậm chí một góc ngồi nhỏ.
Việc phân chia công năng đúng theo chiều cao thực tế, không áp đặt một công năng duy nhất cho toàn bộ chiều dài, giúp tránh tình trạng thiết kế đẹp trên bản vẽ nhưng bất tiện khi sử dụng thật.
Ánh sáng và thông gió cho không gian khuất
Vì nằm dưới cầu thang và thường ở vị trí trung tâm nhà, gầm thang hiếm khi nhận được ánh sáng tự nhiên trực tiếp, nên cần bổ sung đèn led âm tủ, đèn hắt hoặc đèn rọi tùy theo công năng cụ thể của từng phần. Với khu vực làm tủ kín, cần đảm bảo thông gió tối thiểu để tránh ẩm mốc, đặc biệt nếu tủ đặt gần khu vực có độ ẩm cao như gần cửa chính hoặc nhà vệ sinh.
Nhiều gia đình chỉ nghĩ đến ánh sáng và thông gió sau khi đã hoàn thiện nội thất, khiến việc bổ sung sau này phức tạp hơn nhiều so với tính toán ngay từ bản vẽ.
Tận dụng góc chết gầm cầu thang đúng cách, bằng cách kết hợp bốn phương án và hai yếu tố kỹ thuật đã nêu ngay từ giai đoạn thiết kế, có thể biến khu vực này thành một trong những chi tiết dễ gây ấn tượng nhất với người bước vào cửa.
Không gian bạn hình dung, xứng đáng bắt đầu bằng một bản vẽ thật
Trước khi là một công trình, mỗi dự án của 3TA đều bắt đầu từ một cuộc trò chuyện về cách bạn muốn sống. Để lại thông tin, kiến trúc sư sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ, không ràng buộc.